گزارشِ نخستین همایشِ چراغِ آزادی

در روزهای پنجم تا هفتم خرداد ماه ۹۱ مصادف با ۲۵ تا ۲۷ ماه مه ۲۰۱۲ همایشی به زبانِ فارسی به منظورِ هم‌اندیشی درباره لیبرالیسم توسطِ چراغ آزادی، برنامه‌یِ فارسیِ بنیاد پژوهش اقتصادی اطلس، در آنکارا، پایتخت ترکیه برگزار شد. در این همایش که با مشارکتِ انجمنِ اندیشه‌یِ لیبرال از ترکیه برگزار گردید سخنرانانی از ایالات متحده امریکا، افغانستان و ترکیه حضور داشتند.

در طی سه روز هشت جلسه سخنرانی به قرار زیر برگزار شد:

جلسه‌یِ اول: چشم‌اندازِ صلح و دموکراسی و شکوفاییِ اقتصادی در منطقه، با تمرکز بر ایران و افغانستان، سخنران: دکتر نوری یوردوسف، از انجمنِ اندیشه‌یِ لیبرال

جلسه‌یِ دوم: نظمِ خودجوش و تجارتِ آزاد، سخنرانان: دکتر بوگرا کالکان، از انجمنِ اندیشه‌یِ لیبرال، و دکتر محمدرضا جهان‌پرور، از بنیادِ پژوهش اقتصادیِ اطلس

جلسه‌یِ سوم: اقتصادِ بازارِ آزاد و فضیلت‌های‌اش، سخنران: دکتر تام پالمر، از بنیادِ پژوهش اقتصادیِ اطلس

جلسه‌یِ چهارم: حقوقِ فردی و حکومتِ قانون، سخنرانان: دکتر مجید محمدی، پژوهشگر و جامعه شناسِ ایرانی از ایالات متحده امریکا، محمد ابوالاحرار رامزپور از مؤسسه مطالعات اقتصادی و حقوقی افغانستان، و دکتر بلال کاناتان، از انجمنِ اندیشه‌یِ لیبرال،

جلسه‌یِ پنجم: بنیان‌‌هایِ دموکراسیِ لیبرال، سخنران: دکتر بیجان شاهین، از انجمنِ اندیشه‌یِ لیبرال

جلسه‌‌یِ ششم: آزادیِ دین و وجدان، سخنران: دکتر بلال سامبور، از انجمنِ اندیشه‌یِ لیبرال

جلسه‌یِ هفتم: کارآفرینی در یک جامعه‌یِ آزاد، سخنران: دکتر باهاتین کارادمیر، از انجمنِ اندیشه‌یِ لیبرال

جلسه‌یِ هشتم: فرصت‌هایِ بین‌المللی برایِ همکاری و توسعه، سخنرانان: اوزلم چاگلار ییلماز از انجمنِ اندیشه‌یِ لیبرال، دکتر محمدرضا جهان‌پرور و دکتر تام پالمر، از بنیادِ پژوهش اقتصادیِ اطلس

***

شما را دعوت می‌کنیم به خواندنِ مصاحبه‌ای که با محمدرضا جهان پرور انجام شده است، و در آن وی توضیحاتی درباره‌یِ این همایش ارائه می‌کند. مصاحبه کننده عبدالرضا احمدی است.

موضوع کنفرانس همایش هم‌اندیشی درباره لیبرالیسم بود. به چه دلیل این موضوع را انتخاب کردید؟ و چه برنامه‌هایی را در این خصوص  در همایش ارائه داید؟

به نظرم امروز خاورمیانه پتانسیل لازم برای شکل دهی به جوامع خود با رویکرد به جامعه مدنی و حکومت قانون و بازار آزاد و لیبرال را داراست، از این رو لزوم بحث و انتقال تجربیات کشورهای خاورمیانه به یکدیگر ضرورتی است که کمتر به آن پرداخته شده است. به همین دلیل تصمیم به برگزاری همایشی با هدف آشنایی بیشتر کنشگران با مفاهیم لیبرالیسم با توجه به نیازهای جوامع خاورمیانه گرفتیم.

از جمله مهمترین موضوعاتی که برای این همایش در نظر گرفتیم موضوعِ مبانی جوامع لیبرال دموکرات و الزاماتِ آن بود که آقای دکتر بیجان شاهین از ترکیه این مبانی را شناسایی و در مدل ترکیه‌ای که توسط انجمنِ اندیشه‌یِ لیبرال با توجه به نیازهای ترکیه شکل گرفته بود بررسی نمودند. همچنین بررسی وجوه مختلف لیبرالیسم چه از منظر اخلاقی و چه از منظر اداری و شناسایی این مسئله که کدام یک از این وجوه  بیشتر می‌تواند در مبنای جامعه حضور داشته باشد توسط دکتر تام پالمر ارائه گردید که ایشان  به وجوه اخلاقیِ لیبرالیسم پرداخت و لیبرالیسم کلاسیک را لیبرالیسمی مبتنی بر اخلاق و نه تنها اقتصاد معرفی نمود. هچنین در خصوص مسئله دین و لیبرالیسم که به خصوص در خاورمیانه اهمیت ویژه ای را داراست و این مسئله که آیا لیبرالیسم به طور اخص با اسلام دارای سنخیت ویا تنافر است، سخنرانی‌هایی ارائه شد و بحث‌های پیرامون این موضوع به این نتیجه رسید که نه تنها تنافر خاصی بین این دو حوزه وجود ندارد بلکه برعکس اسلام و لیبرالیسم می‌توانند در کنار همدیگر و بدون دخالت در حوزه یکدیگر وجود داشته باشند و در کنار هم به همزیستی فکری نیز بپردازند. همچنین  در خصوص حقِ آزادیِ دیندار بودن یا غیردیندار بودن برایِ افراد در جوامع لیبرالی و  تأسی نگرفتن قانون اساسی  از مسائل دینی و غیردینی که تحت عنوان «آزادی دین و وجدان» بود توسط دکتر بلال سامبور از ترکیه سخنرانی ارائه گردید.

از مسائل دیگر  مطرح شده در این همایش مسئله کارآفرینی در یک جامعه لیبرال و به تبعِ آن کارآفرینی در حوزه اندیشه‌ها بود که در این خصوص هم آقای دکتر باهاتین کارادمیر با بررسی ریشه‌های کارآفرینی و دخالت حوزه‌های فرهنگی و سیاسی و اجتماعی  یک جامعه برای توزیع امکانات  برای کارآفرینان به ویژگی‌های جوامع لیبرال در این حوزه اشاره نمود  و همچنین در خصوص کارآفرینی  در حوزه اندیشه آقای دکتر تام پالمر نیز به ضرورت  پرداختن به آن در جنبشِ لیبرال اشاره نمود و ضمن اشاره به این موضوع در خصوص چگونگی تولید اندیشه، در خصوص چگونگی عرضه آنها نیز سخن گفت.

 همچنین  در خصوص اصلاحات حقوقی و قضایی در سیستم‌های لیبرال دکتر محمد ابوالاحرار رامزپور از افغانستان و دکتر مجید محمدی و همچنین دکتر بلال کاناتان  از ترکیه سخنرانی نمودند که در این سخنرانی ها  به بررسی تاریخچه سیستم قضایی سه کشور افغانستان و ایران و ترکیه پرداخته شد.

در خصوص انجمن اندیشه‌یِ لیبرال از ترکیه که در برگزاریِ همایش مشارکت کرد، بیشتر توضیح دهید و اینکه چه تجربه‌هایی از این انجمن برای ایران و افغانستان قابل استفاده است؟

انجمن اندیشه‌یِ لیبرال (کوته‌نوشت انگلیسی‌آن هست: اِی اِل تی) در واقع یک اندیشکده‌یِ لیبرال است که بیش ار بیست سال از سابقه آن در ترکیه می‌گذرد. اِی اِل تی در این سال‌ها توانسته بعنوان یکی از نهادهای مهم در ترکیه در بسط و گسترش لیبرالیسم نقش مهمی را ایفا نماید. تاریخچه این گروه و چگونگی نهادینه کردن اندیشه های لیبرال منطبق بر جامعه ترکیه می‌تواند نمونه خوبی برای گروه‌های لیبرال در افغانستان و ایران باشد و به‌طور مشخص در خصوص ایران نیز باید به  گروه «دانشجویان و دانش‌آموختگان لیبرال  دانشگاه‌های ایران» که یکی از مهمانان و شرکت‌کنندگان این همایش هم بوده اند اشاره کنم که تجربیات “اِی اِل تی” به عقیده من می‌تواند الگویی خوب برای انطباق و انتقال این تجربیات در ایران  توسط این گروه باشد.

با توجه به تجربه دو کشور همسایه ایران و تجربه خود ایران در صد سال گذشته به نظرتان چه مدل از دموکراسی در ایران قابلِ ارائه است؟

در حالا حاضر ما کمترین گروهی را سراغ داریم که در خصوص دموکراسی خواهی برای ایران سخن نگفته باشد. اما در خصوص اینکه چه نوع دموکراسی برای ایران مناسب است،  متاسفانه بسیار از گروهها چه به سهو و یا به عمد فقط اسم دموکراسی را آورده اند و هیچگاه نگفته اند که منظورشان از دموکراسی چه نوع دموکراسی است .

تا کنون هیچ بحث جدی در این باره صورت نگرفته است. به نظر من دموکراسی مشروط بر قانون اساسی لیبرال بهترین شیوه دموکراسی برای کشورهایی مثل ایران است. دموکراسی اکثریت که مبتنی بر قانون اساسی است بطوریکه در آن به حقوق اقلیتها و حقوق مالکیت خصوصی و حقوق برابر برای همه و آزادی اندیشه و بیان و آزادی تجمعات و دیگر حقوق مانند حق یادگیری زبان مادری و آموزش زبان مادری اشاره شده باشد. همچنین به  وجود اقتصاد و تجارت بر پایه لیبرالیسم اخلاقی و حق آزاد تجارت به عنوان یک نیاز اساسی توجه گردد. همچنین وجود یک سیستم قضایی مستقل که خارج از کنترل و دخالت دیگر نهادهای حکومتی است باید جزو اولویتهای اساسی مطالبه گردد.

نظرات شما

 
  1. محبوب says:

    سلام.
    چند و چونش را چرا توضیح نمیدهید.برنامه ی خیلی خوبی است.

Leave a Reply to محبوب