بخش سوم

پیش‌نویس سند مطالعاتی تشکیل کنگره ملی -بخش سوم

♦ کارگروه پژوهشی کنگره ملی ایران | پنجشنبه, ۱۷م آذر, ۱۳۹۰

امتیاز بدهید
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 3.0/5 (2 votes cast)

مقدمه
کارگروه پژوهشی کنگره ملی ایران جمعی در حال شکل‌گیری است که همان گونه که از نامش پیدا است فارغ از جهت‌گیری سیاسی خاصی در پی بررسی و شفاف‌سازی راهکار تشکیل کنگره ملی، بازخوانی تجربیات ایران و دیگر کشورها در این زمینه، چرایی شکست نمونه‌های ایرانی گروه‌های چتری اپوزیسیون و نظرسنجی از نخبگان سیاسی به روش‌های معتبر علمی است.
آغاز پژوهش کارگروه به بهانه طرح مباحث مربوط به تشکیل کنگره ملی در فضای سیاسی ایران است و هر چند کارگروه نظر مثبتی نسبت به کلیت این طرح دارد، نتیجه تحقیق خود را در اختیار رسانه‌ها و افکار عمومی قرار می دهد تا از این رهگذر فارغ از موفقیت یا شکست طرح فعلی حاصل پژوهش برای نمونه های مشابه احتمالی در آینده به کار رود.
در این پیش‌نویس که در چهار بخش منتشر می‌شود، نخست مروری گذرا بر آسیب‌ها و موانع احتمالی تشکیل کنگره و راهکارهای پیشنهادی برای حذف این موانع و آسیب‌ها خواهیم داشت و سپس نگاهی به چگونگی تشکیل کنگره و سوالاتی که باید پیرامون تشکیل آن پاسخ داده شود خواهیم انداخت. در بخش دوم به بررسی تجربیات آفریقای جنوبی و لیبی و در بخش سوم به مطالعه تجربه عراق و گینه استوایی می‌پردازیم. در بخش چهارم نیز پس از مرور مختصر تجربه هند، تجربیات مشابه ایران در دوره‌های مختلف را مورد بررسی قرار می‌دهیم.
در کنار دوستانی که در کارگروه به مشاوره و همفکری پیرامون موضوع پرداخته‌اند، آقایان آرنوش ازرحیمی، امین ریاحی، سیاوش صفوی، رضا قاضی نوری و علی نظری مستقیماً دست اندرکار تهیه آن بوده اند.

عراق

کنگره ملی عراق(INC)
کنگره ملی عراق گروه مخالف عراقی است که توسط احمد چلبی هدایت می شد. این کنگره با کمک و هدایت ایالات متحده آمریکا در زمان جنگ خلیج با هدف سرنگونی صدام حسین تشکیل شد.
تاریخچه
کنگره ملی عراق در پی جنگ خلیج فارس برای هماهنگی فعالیت های گروه های مختلف مخالف صدام تشکیل شد. بعد از تشکیل کنگره جرج بوش دستور تحقیقات برای ایجاد شرایط برکناری صدام حسین را در سال ۱۹۹۱ به سیا داد. هماهنگی گروه های مخالف صدام حسین ویژگی مهمی در این استراتژی بود. نام INC توسط جان رندون(John Rendon) متخصص روابط عمومی انتخاب شد و این گروه توسط دولت ایلات متحده آمریکا تشکیل شد. کنگره ملی در زمان تاسیس مخفیانه (۱۹۹۰) میلیون ها دلار دریافت کرد و حدود ۸ میلیون دلار در سال در زمان تاسیس رسمی(۱۹۹۸) دریافت کرد. نفوذ بیش از حد CIA در تشکیل کنگره در اوایل فرایند آن، بسیاری را بر این عقیده وا داشت که این کنگره برساخته سی آی ای است تا اینکه توسط اپوزیسیون واقعی عراق تشکیل شده باشد.
اولویت اقدام مهم مخالفان صدام ایجاد همبستگی بین کردها، عربهای سنی و شیعه (هم نیروهای بنیادگرا و هم سکولار) و هم چنین دموکرات ها، سلطنت طلب ها، ملی گرا ها و افسران سابق نظامی بود. در ژوئن ۱۹۹۲، حدود ۲۰۰ نماینده از گروه های اپوزیسون در وینا (Vienna)همراه با دو گروه اصلی شبه نظامی کرد، حزب دموکرات کردستان (KDP) و اتحادیه میهنی کردستان(PUK) جمع شدند. در اکتبر ۱۹۹۲ گروه های اصلی شیعه شامل شورای عالی اسلامی و ال دعوا به ائتلاف رسیدند و جلسه محوری در قسمت کردنشین عراق تشکیل دادند که منجر به انتخاب شورای رهبری کنگره و ۲۶ عضو شورای اجرایی آن شد. رهبران کنگره شامل شریف علی ابن الحسین (سلطنت طلب) ، محمد بحرالعلوم (روحانی معتدل شیعه) ، حسن نقیب ( ژنرال سابق) و مسعود بارزانی بودند. احمد چلبی ( شیعه سکولار آمریکایی – عراقی) به عنوان رئیس شورای رهبری انتخاب شد.
کنگره ملی عراق متعهد به حقوق بشر و قانون اساسی و دموکراتیک و تکثر گرایی عراق، حفظ تمامیت ارضی عراق و منطبق با قوانین بین المللی که شامل قطعنامه های سازمان ملل است، شده بود.
تفاوت های درون کنگره سرانجام باعث سقوط کنگره شد. در مه ۱۹۹۴، دو حزب اصلی کردستان بر سر تمامیت ارضی با هم اختلاف پیدا کردند. در پی تشدید اختلافات در کنگره، ایالات متحده شروع به تحقیق در مورد مخالفانی جدید که توانایی تهدید رژیم عراق را دارند، کرد. می‌توان به عنوان مثال از پیمان ملی عراق به ریاست ایاد علاوی نام برد. رقابت بین احزاب کرد حزب دموکرات کردستان را ترغیب به گرفتن حمایت نظامی از صدام حسین برای تسخیر شهر اربیل از اتحادیه میهنی کردستان کرد. دولت عراق با سو استفاده از این درخواست حزب دموکرات کردستان، حمله نظامی را برنامه‌ریزی کرد که در پی آن ۲۰۰ نفر از مخالفان اعدام و ۲۰۰۰ نفر دستگیر شدند. همچنین ۶۵۰ مخالف که اکثرا عضو کنگره بوده اند تخلیه شده و در ایالات متحده آمریکا تحت نظارت دادستان کل و با قید آزادی مشزوط اسکان داده شدند. کنگره ملی عراق نقش مهمی در ایجاد صلح بین دو حزب KDP و PUK ایفا کرد.
کنگره ملی عراق در نهایت به خاطر عدم همکاری گروه های تشکیل دهنده، جدایی صندوق های مالی از پشتیبانان بین الملی آن( از جمله ایلات متحده) و هم چنین فشار سرویس های اطلاعاتی عراق به ویژه بعد ازشکست کودتای ۱۹۹۵، منحل شد. با اینکه در سال ۱۹۹۸ کنگره امریکا ۹۷ ملیون دلار به اپوزیسیون عراق از طریق قانون ازادی عراق برای مقاصد کنگره ملی کمک کرد.
در مارچ ۲۰۰۲ سیمور هرش در گزارشی در نییورکر اعلام کرد که گروه‌های تبعیدی با حمایت کنگره ملی ، عملیات‌های خرابکارانه‌ای در پالایشگاه های نفت و تاسیسات دیگر انجام دادند.
گینه استوایی
حزب پیشرو گینه استوایی، حزبی طرفدار بازار آزاد و دموکراسی در گینه استوایی است. این حزب پس از مدت کوتاهی بعد از قانونی شدن فعالیت احزاب در اوایل دهه ۹۰ بعد از یک حکومت نظامی بلند مدت تاسیس شد.
رهبری حزب یک دولت در تبعید در اسپانیا به ریاست Severo Mato به عنوان رئیس جمهور اعلام حضور کرده است. اعضای حزب پیشرو که در گینه باقی مانده اند شدیدا تحت تعقیب و آزار و اذیت قرار دارند.
گینه استوایی – احزاب سیاسی
پس از کودتای مارس سال ۶۹، همه احزاب موجود تحت عنوان حزب اتحاد ملی به رهبری رئیس جمهوری مرکیاس گیلوما ادغام شدند و هرگونه فعالیت حزبی خارج از این مجموعه غیرقانونی اعلام شد. پس از مدتی نام این حزب به حزب اتحاد ملی کارگران تغییر یافت.
بعد از کودتای سال ۷۹، همه احزاب سیاسی ممنوع اعلام شدند. PDGE حزب دموکراسی برای گینه استوای دست به انحصار قدرت از طریق حمایت سیاستمداران قدرتمند زد.
از جمله احزاب مخالف در تبعید در اواسط دهه ۸۰ می توان به ائتلاف ملی برای بازگرداندن مردم سالاری و جنبش مردم سالار برای آزادی اشاره کرد. قانون اساسی در سال ۹۱ فعالیت احزاب را آزاد اعلام کرد اما عضویت در احزاب را محدود کرد به افرادی که در سه سال گذشته در گینه زندگی کرده بودند.
چون اکثر مخالفین تا زمان استقلال در تبعید بودند، تاثیر آن بر مخالفین جدی آشکارتر بود. احزاب کوچک مثل مجمع لیبرال دموکراسی، اتحاد مردمی و ائتلاف پیشرو دموکراسی خواه در سال ۹۲ سربرآوردند. حزب پیشرو گینه استوایی پس از یک وقفه بلند مدت در سال ۹۳ و حزب سوسیالیست در همان سال قانونی شدند. در اواسط سال ۹۳، سیزده حزب قانونی مخالف، آماده رقابت برای انتخابات ۱۲ سپتامبر شدند و همچنین برخی رهبران مخالفین مورد عفو واقع شدند. اما در ماه می بسیاری از رهبران مخالف بازداشت شدند که یکی از آن ها در زندان جان سپرد. انتخابات سپتامبر به نوامبر موکول شد اما مخالفین آن را تحریم کردند. PDGE به راحتی ۶۸ کرسی از ۸۰ کرسی را در دست گرفت. گردهمایی بزرگ مخالفین POC که ائتلافی از هشت حزب مخالف بود مردم را تشویق به تحریم کرده بود.
در ژوئن ۹۷، حزب پیشرو که احتمالا تنها حزبی بود که می توانست یک دولت جایگزین باشد، با دستور ریاست جمهوری ممنوع اعلام شد. دولت یک روزنامه نگار به نام سورومولو که رهبری حزب پیشرو را در دست داشت به تدارک کودتا علیه اوبیانگ متهم کرد. موتو خودش را به اسپانیا تبعید کرد اگر چه دولت هواره به دنبال استرداد وی برای محاکمه در کشور بود.
احزاب حاضر در انتخابات ۷ مارس ۹۹ شرکت کردند اما نتایج آن را به دلیل اتفاقات فراقانونی بی شمار به چالش کشیدند و نپذیرفتند و به دادگاه شکایت بردند و حتی از پذیرفتن کرسی‌های خودشان در مجلس امتناع کردند.
یک بار دیگر حزب حاکم PGDE با در دست گرفتن ۷۵ کرسی از ۸۰ کرسی اکثریت مطلق را به دست آورد. جامعه جهانی نیز به نتایج انتخابات اعتراض کرد.

پیش‌نویس سند مطالعاتی تشکیل کنگره ملی -بخش سوم, ۳٫۰ out of 5 based on 2 ratings
کلیدواژه ها , ,

نظرات شما

 

نظر شما چیست؟