بهار عربی

اکونومیست: اخوان المسلمین در اریکه قدرت

♦ اکونومیست | سه شنبه, ۱۴م شهریور, ۱۳۹۱

امتیاز بدهید
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)

برکناری چندین تن از ژنرال های ارشد، گامی مطلوب برای تضمین دموکراسی نوپای مصر است

ترجمه: حبیب فرحزادی

در بحبوحه و اوج بهار عربی در سال ۲۰۱۱، معترضین در میدان تحریر قاهره، در صدد سرنگونی حاکمان نظامی بودند که برای شش دهه بر آن ها حکم می راندند. آنها هزینه ی سنگینی را با خون خود پرداختند ولی به صورت کامل موفق نشدند. حسنی مبارک، رئیس جمهور(و فرمانده ی سابق نیروی هوایی)، سرنگون و زندانی شد اما بسیاری از مردان ارتشی ملازمش، در قدرت باقی ماندند و همزمان با حرکت های انقلابیون به کار های سابق خویش ادامه می دادند.
این همزیستی اکنون به پایان رسیده است. با بیانیه ای آرام و خونسرد در ۱۲ آگوست، ارتش توسط محمد مرسی، رئیس جمهوری که به تازگی انتخاب شده و از اخوان المسلمین، یک گروه مسلمان، می آید، به گونه ای موثر کنار گذاشته شد. این برکناری شامل ژنرال محمد طنطاوی، که برای مدت زمانی طولانی وزیر دفاع بود و بعد از سقوط مبارک حاکم موقت شمرده می شد؛ معاون وی در شورای عالی نیرو های نظامی و بسیاری دیگر از ژنرال های قدیمی می شود.
این اقدام منجر به محرومیت نظامیان از تمام قدرت شان نشده است. همان طور که در بسیاری از کشور های عرب و آفریقایی، نیروهای نظامی قدرت سیاسی خود را حفظ می کنند و منافع اقتصادی ایشان – که احتمالن در حدود یک دهم تولید ناخالص داخلی است- دست نخورده باقی می ماند. وزیر دفاع جدید، عبدالفتاح السیسی، یک عضو جوان از شورای عالی نظامیان است که بخش اطلاعاتی خود را اداره می کرده است. او را به سختی می توان یک اصلاح طلب دانست و قطعن یک اسلام گرا نیست. ولی به نظر می رسد زد و بند هایی با اخوان المسلمین داشته است. بیانیه ی بازنشستگی سالمندان [درباره ی ژنرال های ارشد] که توسط وی اعلام شد و نام هیچ یک از افراد مشمول آن به طور عمومی اعلام نشد، به سرعت با تایید وی به عنوان وزیر دفاع، پی گرفته شد.
اما به خاطر در یک ردیف قرار گرفتن قدرت آقای مرسی با قدرت اخوان المسلمین، این بیانیه ی بازنشستگی مختصر، که در ۱۲ آگوست توسط سخنگوی ریاست جمهوری اعلام شد، به سختی قابل اعتماد بود. چرا که گروهی که که فقط یکی از تعداد پرشمار بازیگران در بهار عربی بود، اکنون قدرت مطلق سیاسی را در مصر به دست گرفته است. بعد از سال ها مورد تعقیب قضایی بودن، اخوان، دشمنان سابقش را با تشکری استهزا آمیز، که شما باعث بیشترین افتخارات این کشور بودید، به کرانه ی رود نیل فرستاده است. [کنایه از برکناری و تبعید شان] آقای مرسی همچنین یک حکم اخیر نظامی که به ژنرال ها امتیازات ویژه ی سیاسی می داد را لغو کرد، این امتیاز شامل نظارت بر پیش نویس قانون اساسی جدید هم بود. وی هم چنین خود را در  فرمانده ی کل نیرو های نظامی، بدون هیچ گونه چون و چرایی، نامید.
هنوز مانده است که ببینیم دادگاه عالی دوران مبارک با این تصرف قدرت کنار می آید یا نه. بعضی از مصریان امیدوارند که چنین اتفاقی نیفتد. آنها نیرو های نظامی را همچون ضامنین سکولاریسم و آخرین مدافعین علیه بنیادگرایی می بینند. ایشان از افزایش قدرت یک گروه که با شاخصه های ضد دموکراتیک فرقه گرایی آلوده شده است، می ترسند. لیبرال های قاهره به شدت دغدغه این را دارند که اجازه دادن به افسران پلیس برای ریش گذاشتن، به عنوان گامی برای تبدیل مصر به مدل جمهوری اسلامی مثل ایران دیده شود؛ گرچه محاکمه ی دو روزنامه نگار به خاطر توهین به آقای مرسی، دلیلی واقعی برای این نگرانی به دست می دهد.
گذشته از این ها، آقای مرسی تا کنون با احتیاط بسیار به اعمال قدرت دست زده است. او کابینه ی متنوعی را منصوب کرده است که شامل یک قبطی و شخصیت هایی از دوران حکومت مبارک می باشند. او هیچ اقدامی در راستای خدشه دار کردن معاهده ی کمپ دیوید در ۱۹۷۹ که ضامن صلح با اسرائیل است، انجام نداده است. تا زمانی که وی به حمایت از دولت مبتنی بر قانون اساسی و احترام به حقوق بشر، بپردازد، کنارگذاری ژنرال های ارتش باید مطلوب و خوشایند در نظر گرفته شود، چرا که هیچ دموکراسی ای تا زمانی که بیشتر قدرت در دست نیروهای نظامی است، نمی تواند رونق گیرد و گسترش یابد.
کاهش قدرت نیرو های نظامی تنها یکی از چالش های اساسی آقای مرسی بود. وی اکنون با دو امتحان بحرانی و بزرگ دیگر مواجه است.
اولین و فوری ترین امتحان، نگارش قانون اساسی جدید است، که نیاز به تایید در یک همه پرسی دارد که بعد از آن باید راه را برای انتخابات یک مجلس تازه هموار سازد. پیش تر از این در همین سال یک نظر سنجی گسترده از مردم توسط حکم دادگاه ها نا معتبر شناخته شد، بنابر این آقای مرسی هم اکنون به گونه ای قدرت دیکتاتورمآبانه نزدیک شده است. وی باید از این گونه ابزار بسیار کم استفاده کند یا [در غیر این صورت] خطر از دست دادن مشروعیت را بپذیرد. مصری ها اصلن تمایل ندارند که یک فرد مقتدر و تمامیت خواه دیگر را جایگزین دیگری کنند.
امتحان بزرگ دوم برای رئیس جمهور جدید، اقتصاد است. بلا تکلیفی ای که در پی بهار عربی بود باعث ضربه زدن به امنیت سرمایه گذاری و اعتماد بازرگانی شد. سرمایه گذاران در کناری ایستاده و انتظار می کشند. توریست ها که سابقن منبع عظیم درآمد بودند، آنقدر می ترسند که مثلن نکند یک راهنما در پای اهرام مصر شتر هایشان را به قصاب ها بفروشد. اصلاحات عظیم در بافت های قدرت به سرعت و فوریت مورد نیاز است. با قضاوت بر اساس جسارت آقای مرسی در کنار گذاشتن اکثر ژنرال های ارشد مصر، در می یابیم که وی شجاعت لازم برای این اصلاحات را دارد. اما سوال این جاست که آیا وی و اخوان المسلمین خواست و تمایلی به انجام این کار ها دارند؟

منبع: اکونومیست – ۱۸ آگوست ۲۰۱۲


کلیدواژه ها

نظرات شما

 

نظر شما چیست؟