رضا انصاری

تحریم‌ها و دستگاه پروفسور بالتازار

♦ رضا انصاری | سه شنبه, ۱م مرداد, ۱۳۹۲

امتیاز بدهید
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)

منتشرشده در روزنامه شرق (لینک)

پروفسور بالتازارِ مخترع را به یاد بیاورید، با دستگاهِ عظیم و شگفت‌انگیز و رنگارنگ‌اش که پر بود از دسته‌ها و عقربه‌ها و اجزایِ دیگر. پروفسور دسته‌ای را می‌کشید و دستگاه‌اش به کار می‌افتاد، و خروجیِ آن چند قطره بود که وقتی یک قطره‌اش به زمین می‌چکید هر بار تبدیل به چیزی می‌شد که زندگی را برایِ همشهری‌هایِ پروفسور، از پست‌چی تا کشاورز، آسان‌تر می‌کرد.

حال اگر ما هم برایِ خود پروفسور بالتازاری می‌داشتیم که فرضاً دستگاهی می‌داشت که می‌توانستیم هر آنچه را که تولیدش برایِ ما کم‌زحمت‌تر است در دستگاهِ شگفت‌انگیزش بریزیم، و از آن طرف چند قطره تحویل بگیریم که قابلِ تبدیل باشد به هر چیزی که تولیدش برایِ ما پرزحمت‌تر است، چقدر زندگی آسان‌تر می‌شد. فکرش را بکنید که مثلاً پسته به دستگاه می‌ریختیم، و قطره‌ای تحویل می‌گرفتیم که قابلِ تبدیلِ به گوشیِ موبایل بود، یا یک گالن نفت در دستگاه می‌ریختیم و قطره‌ای تحویل می‌گرفتیم که قابلِ تبدیل به دارویِ ام.اس. بود، یا چند گالن آبِ انار در آن می‌ریختیم و قطره‌ای تحویل بگیریم که قابلِ تبدیل به ماشینِ ظرف‌شویی بود، یا یک قالیچه در آن می‌ریختیم و قطره‌ای تحویل می‌گرفتیم که قابلِ تبدیل به  یک کامپیوتر بود. دستگاهِ اختراعیِ پروفسور بالتازار چه امکاناتِ بی‌نهایتی را که برایِ باغدار و قالیباف و کارگرِ چاهِ نفت فراهم نمی‌کرد، و اگر صرفاً یک رؤیایِ شیرین نبود، چه نعمتِ بزرگی که نبود.

پروفسور بالتازاراما آیا باور می‌کنید که دستگاهِ پروفسور بالتازار را بواقع و نه در عالمِ رؤیا در اختیار داریم؟ بنادر و اسکله‌ها و فرودگاه‌ها همان دستگاهِ پروفسور بالتازار اند، با این تفاوت که حتی جادویی‌تر هستند، چون هیچ چرخ‌دنده و دسته و عقربه‌ای هم ندارند، اما کارکردشان عیناً همان است؛ می‌توانند هر چیزِ کم‌هزینه‌تر را به هر چیزِ باارزش‌تر تبدیل کنند.

اثرِ اقتصادیِ تجارت هیچ تفاوتی با اثرِ تکنولوژی و ماشین‌آلات ندارد، از این منظر که هر دو به ما امکان می‌دهند که با زحمت و هزینِۀ کمتر ارزش و ثروتِ بیشتر تولید کنیم. همچنان که یک تراکتور در قیاس با یک بیل به کشاورز امکان می‌دهد در ازایِ زحمت و هزینۀ کمتر ارزش و ثروتِ بیشتر تولید کند، صرفِ تجارت به باغدارِ پسته امکان می‌دهد که در ازایِ زحمت و هزینۀ کمتر ارزش و ثروتِ بیشتر (موبایل، کامپیوتر، ماشینِ لباس‌شویی، دارویِ ام. اس.، …) حاصل کند.

به همین دلیل است که وقتی کسی از تجارت کردن محروم می‌شود، ثروتی را از دست می‌دهد، و فقیرتر می‌شود، چون از این امکان محروم می‌شود که به جایِ تولیدِ چیز پرهزینه‌تر و پرزحمت‌تر، منابعِ خود را مصرفِ  تولیدِ چیز کم‌هزینه‌تر و کم‌زحمت‌تر کند، و بعد بی هیچِ زحمتِ اضافۀ دیگر، تنها با استفاده از دستگاهِ شگفت انگیز و جادوییِ پروفسور بالتازار آن چیزِ پرهزینه‌تر و پرزحمت تر را به دست آورد.

اینگونه است که وقتی کشوری تحریم تجاری می‌شود، هزینه‌ای که متحمل می‌شود معادلِ آن است که بخشی از تراکتورها و لودرها و ماشین‌آلاتِ کارخانه‌هایِ خود را در یک انفجار از دست داده باشد، و این چیزی است که با تحریم‌هایِ تحمیلی کنونی بر ایران برایِ ما ایرانیان هم اتفاق افتاده است.

توضیح: ایدۀ مرکزیِ این یادداشت پیش‌تر در این ویدئو با زیرنویس فارسی توسط دکتر تام پالمر ارائه شده است.

YouTube Preview Image


نظرات شما

 

نظر شما چیست؟

خبرخوان سردبیر | Google Reader