ویدئو

نظام پولی پایۀ طلا چیست؟

♦ لارنس اچ. وایت | سه شنبه, ۹م مهر, ۱۳۹۲

امتیاز بدهید
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)

چرا ایالات متحده از نظام پولی پایۀ طلا خارج شد؟
اساساً به این خاطر که پایۀ طلا قید و بندی بود بر دست و پای دولت فدرال.
دانشجویان من پرسش‌های بسیاری را درباره پایۀ طلا می‌پرسند.
برای مثال، پایۀ طلا چیست؟
و چرا ما دیگر آن را نداریم؟
من با توضیح این که پایۀ طلا چیست، شروع می‌کنم.
تحت نظام پولی پایۀ طلا، واحد پولی به عنوان میزان مشخصی از طلا تعریف می‌شود،
مانند یک بیستم یک اونس یا ده گرم.

در دوره‌ای که پایۀ طلا جهانی بود،
پیش از جنگ جهانی اول، دلار ایالات متحده به میزان کمی کمتر از یک بیستم یک اونس طلا تعریف می‌شد.
برای این که دقیق‌تر باشیم، یک اونس طلا برابر بود با ۲۰ دلار و ۶۷ سنت.
استاندارد نقره نیز از همین ایده پیروی می‌کرد.
واحد پولی بریتانیا، پوند استرلینگ، در اصل دقیقاً به معنای یک پوند از نقره استرلینگ بود.
نظامی پولی پایۀ طلا هم با دخالت دولت در ضرب سکه‌های طلا می‌تواند اجرا و عملی شود و هم بدون آن.
این نظام با صدور اسکناس‌ها و حساب‌هایی جاری که پشتوانه‌ای از طلا دارند، کامل می‌شود.
به طور تاریخی ضراب‌خانه‌های خصوصی و بانک‌های تجاری، عرضه‌کنندگان قابل‌اعتمادی برای پول با پشتوانه طلا بوده اند.
به لطف بانک‌ها، پایۀ طلا به این معنی نبود که مردم می‌بایست کیسه‌هایی از سکه‌های طلا را با خود این طرف و آن طرف حمل کنند.
هر کسی که اسکناس‌ها و حساب جاری را بیشتر مفید می‌یافت، می‌توانست از آن‌ها استفاده کند.
ولی این به این معنی بود که هر کس که می‌خواست اسکناس بیست دلاری خود را از بانک بازخرید کند یا چک بیست دلاری خویش را نقد کند،
بانک متعهد بود که به وی معادل بیست‌دلار سکه طلا بدهد.
تعهد به بازخرید در ازای طلا ارزش تمام پول‌های صادره توسط بانک در مقابل طلا تضمین می‌کرد.
و قدرت خرید طلا به طور تاریخی بسیار پایدار و ثابت بود.
در مقابل، در نظام پولی کنونی؛ یعنی پول کاغذی و بی‌پشتوانه، دلار هیچ ارزش تضمینی ندارد.
اگر شما یک اسکناس بیست دلاری بانک مرکزی دولت فدرال را به بانک ببرید،
تنها چیزی که می‌گیرید یک برگه اسکناس دیگر است.
کشورهای مختلف تجربه‌های متفاوتی از پول بی‌پشتوانه داشته اند؛ از تورم خفیف تا تورم‌های عظیم.
چرا ایالات متحده از نظام پولی پایۀ طلا خارج شد؟
اساساً به این خاطر که پایۀ طلا قید و بندی بود بر دست و پای دولت فدرال.
تعهد به بازخرید در ازای طلا، محدودیتی است بر قدرت دولت فدرال به چاپ پول در زمانی که
به‌درستی یا به‌اشتباه،
فکر می‌کند که چاپ بیشتر پول ایده خوبی است.
ایالات متحده پایۀ طلا را طی دو قدم بزرگ، کنار گذاشت.
اولین قدم، در دهه ۱۹۳۰، تحت ریاست جمهوری فرانکلین روزولت بود.
دولت فدرال اعلام کرد که دیگر متعهد به بازخرید اسکناس‌های بانک مرکزی از شهروندان ایالات متحده در ازای طلا نیست.
در واقع دولت حتی مالکیت و استفاده از سکه‌های طلا را غیر‌قانونی نیز اعلام کرد.
به افراد و بانک‌ها حکم شد که سکه‌ها و شمش‌های طلای خود را به بانک مرکزی فدرال تحویل دهند.
در اواخر دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰ دولت فدرال به سرعت به انتشار دلار دست زد.
افت قدرت خرید دلار بانک‌های مرکزی دیگر کشورها را وا داشت تا بازخرید دلارهای خود را از امریکا طلب کنند.
و دولت ایالات متحده کم کم طلا‌هایش را از دست داد.
به جای متوقف کردن چاپ دلار، رئیس جمهور نیکسون توانایی بازخرید طلا را در ۱۹۷۱ پایان داد.
در نتیجه انتشار پول شتاب یافت و در حدود سال ۱۹۸۰ تورم دو رقمی به بیشترین میزان خود رسید.
در مقابل، در نظام کلاسیک پایۀ طلا تورم هیچ وقت دو رقمی نشده بود.
و تورم میانگین سالانه چیزی بین صفر تا یک درصد بود.
یک اعتراض رایج به نظام پایۀ طلا یا نقره این است که
عرضه یا تقاضای فلزات ممکن است با شوک‌هایی تصادفی مواجه شود
و این باعث خواهد می‌شود که قدرت خرید پول فلزی ناپایدار باشد.
اما تاریخ نشان می‌دهد که عملاً چنین مشکلی هیچ‌وقت وجود نداشته است.
برای مثال، با تب طلا در کالیفرنیا در سال ۱۸۴۹ شوک بزرگی به عرضه طلا وارد شد،
اما همچنان که طلای کالیفرنیا در سراسر دنیا پراکنده شد،
تورم حاصل چیزی کم‌تر از یک و نیم درصد در سال به مدت هشت سال بود.
بعد از آن سطح عمومی قیمت‌ها به تدریج که تولید کالا در دنیا رشد بیشتری نسبت به موجودی طلا کرد، ثابت شد.
تحت نظام فعلی پول بی‌پشتوانه ما، عرضه پول بسته به تصمیمات کمیته بازار باز فدرال است.
دیگر هیچ سازوکار خود‌تصحیح‌گری در بازار وجود ندارد تا از ایجاد پول بیش از اندازه تحت این نظام جلوگیری کند.
سرنوشت دلار در دستان عده‌ای است که سیاستمداران آن‌ها را نصب کرده اند.
حال پرسشی که پاسخ تجربی می‌طلبد این است که تحت کدام نظام پولی کمیت و قدرت خرید پول بیشتر پایدار و ثابت می‌ماند.
به عبارت دیگر، کدام نظام تورم را بهتر محدود می‌کند؟
پاسخ به این پرسش با سیری در سوابق تاریخی واضح است.
پایۀ پولی طلا و نقره به‌شدت عملکرد بهتری نسبت به نظام پول کاغذی و بی‌پشتوانه از نظر فراهم کردن وجه رایجی پایدار و با تورم پایین در سراسر جهان داشته اند.


کلیدواژه ها

نظرات شما

 

نظر شما چیست؟